Kamis, 21 Juni 2018

KEMBALI FITHROH



"Tiada Kata Terlambat untuk Berbuat Benar/ Baik Sesuai Tuntunan Kemulian Akhlaq".


Tak Terasa Sudah Masuk Tanggal 07 Syawwal 1439 H, Perkenankan kami mengucap :


Selamat Hari Raya 'Idul Fithri 1439 H, Atas segala khilaf, kesalahan, kekhilafan, keteledoran, tindak tanduk maupun ucapan yg tidak berkenan di hati sobat - sobat semua, kami memohon maaf lahir dan bathin. Semoga Sobat semua berkenan memberikan maaf kepada kami, Terimakasih.
Semoga Ibadah kita selama ini, baik Ibadah ramadhan dan Ibadah yaumiyyah kita diterima Alloh SWT. Semoga kita dikaruniai Keberkahan, Nikmat, Rohmat dan Maghfiroh-Nya. semoga bisa berjumpa dg bulan Ramadhan tahun depan serta yang akan datang terus dan seterusnya. Aamiin Yaa Mujiibassaa-iliin Yaa Robbal 'Aalamiin.

Selanjutnya Mari kita bersama kembali ke Fithrah, kembali kepada kesucian insani. Menjadi hamba yang taat, berbakti, patuh alias taqwa kepada Sang Ilaahi Robbi. Sesuai tujuan ibadah puasa Ramadhan kita lalu, LA'ALLAKUM TATTAQUUN Agar kita menjadi hamba yang bertaqwa. Dengan Bekal iman dan taqwa inilah kebahagiaan hidup kita akan dijamin Alloh SWT. Firman Alloh SWT dalam surat Ali Imron ayat 133 - 134 sbb :

وَسَارِعُوٓا۟ إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ  مِّن  رَّبِّكُمْ  وَجَنَّةٍ  عَرْضُهَا  السَّمٰوٰتُ  وَالْأَرْضُ  أُعِدَّتْ  لِلْمُتَّقِينَ   ﴿١٣٣﴾
“Dan bersegeralah kamu kepada ampunan dari Tuhanmu dan kepada surga yang luasnya seluas langit dan bumi yang disediakan untuk orang-orang yang bertakwa,”
 الَّذِينَ  يُنفِقُونَ  فِى  السَّرَّآءِ  وَالضَّرَّآءِ  وَالْكٰظِمِينَ  الْغَيْظَ  وَالْعَافِينَ  عَنِ  النَّاسِ  وَاللّٰـهُ  يُحِبُّ  الْمُحْسِنِينَ   ﴿١٣٤﴾
“(yaitu) orang-orang yang menafkahkan (hartanya), baik di waktu lapang maupun sempit, dan orang-orang yang menahan amarahnya dan memaafkan (kesalahan) orang. Allah menyukai orang-orang yang berbuat kebajikan.”

PUPUH SINOM

Ali 'Imron Ayat 133 :
Sekar Sinom Dadya S'rana,
Terange Kalam Ilaahi,
Surat Ali 'Imron Ayat,
Satus Telu Telu (133) Dugi
Satus Telu Papat (134) Ki :
"Sira Ge-Age Tumuju
Ing Pangapura Lan S'warga
Kang Gumelar S'langit Bumi
Den Cawiske Kanggo Wong Taqwa (Bekti) Sanyata".

Ali 'Imron Ayat 134 :
Wong Kang Taqwa Nggih Punika:
(1) Wong Kang Infaq Nyodakohi,
Ing Kahanan Sempit-Longgar,
(2) Uga Wong Kang Ngendhaleni,
Ing Duka Nesu Dhiri,
(3) Sarta Wong Bebudhen Luhur,
Kang Ngapura Ing Sepadha (manungsa),
Gusti Alloh Tresna (remen) Yekti,
Tresna Marang Wong Kang Tumindak Utama.

Rabu, 20 Juni 2018



TARJAMAH : SERAT DEWA RUCI - KIDUNG MACAPAT



P A M B U K A

Nuwun wiyose, buku iki ngemot layang Dewa Ruci Kidung, gubahan Kapunjanggan Surakarta, nalika sakiwa-tengene madya – awale abad 19 Masehi, bangunan saka Layang Dewa Ruci Kakawin.
Anadenen layang Dewa Ruci Kakawin iku uga gubahan Kapujanggan Surakarta, nunggal jaman ing sakiwa tengene masya awal abad 19 Masehi, mung raa rada tuwa seititk tinimbang karu panggubahe layang Dewa Ruci Kidung iki.

Layang Dewa Ruci Kidung ini rinengga ing kidung utawa tembang macapat, sarta nganggo basa mardawa, tegese basa kang lemes tumrap iketan tembang, iya iku cecampurane basa kawi, jarwa krama dan jarwa ngoko, nanging sanadyan nganggo basa mardawa, ewadene akeh bahasane jarwa kang gampang dimangerteni, dadi ora nusahake ing panampaning surasa, kajaba surasa kang satemen pancen ora gampang jajagane.

Wasana cukup semene, muga buku Dewa Ruci Kidung iki bisa murakabi kanggo ancer-ancer, nggladi panggayuh kang utama ... Sumangga.

Juru paniti pustaka

======================================================================

PENDAHULUAN

Salam, Buku ini memuat Serat Dewa Ruci Kidung, yang digubah oleh Pujangga Surakarta, pada sekitar pertengahan abad ke 19 Masehi, yang bersumber dari Serta Dewa Ruci Kakawin. Sedangkan Serat Dewa Ruci Kakawin, itu juga sama, gubahan Pujangga Surakarta, sejaman pada sekitar pertengan abad ke 19 Masehi, hanya saja agak lebih tua sedikit dibanding dengan ketika Serat Dewa Ruci Kidung ini di gubah.

Serat Dewa Ruci Kidung ini digubah dengan dihias Puisi atau Tembang Macapat (Nyanyian lagu Macapat), serta menggunakan Bahasa Mardawa, artinya bahasa yang indah untuk syair lagu, adalah juga percampuran dari Bahasa Kawi; bahasa Jawa halus dan bahasa jawa biasa, namun walaupun menggunakan Bahasa Mardawa, akan tetapi banyak menggunakan Bahasa Jawa yang mudah dipahami, sehingga tidak sulit untuk dipahami isinya, kecualii makna tersirat yang memang tidak mudah untuk dipahami. Akhirnya cukup sekian, semoga buku Serat Dewa Ruci Kidung ini, bisa bermanfaat untuk dijadikan pegangan, dalam melatih cita-cita luhur, Silahkan...


Petugas Peneliti Pustaka

==================================================================

KIDUNG DHANDANGGULA

1.
Arya Sena duk puruhita ring,// Dhang Hyang Druna kinen ngulatana,// toya ingkang nucekake,//  marang sariranipun,// Wrekudara mantuk wewarti,// marang negeri Ngamarta,// pamit kadang sepuh,// sira Prabu Yudistira,// kang para ri sadaya nuju marengi,// aneng ngarsaning raka.

Ketika Arya Sena berguru kepada//, Dhang Hyang Druna, dia disuruh mencari,// air Suci untuk ,// menyucikan jiwa raganya,// kemudian Wrekudara pulang untuk memberi kabar,//  ke negeri Ngamarta,// untuk mohon ijin kepada kakaknya,// yang bernama Prabu Yudistira,// dan juga kepada adik-adiknya semua,// yang kebetulan saat itu sedang berada di hadapan kakaknya.

2.
Arya Sena matur ing raka ji,// lamun arsa kesah mamprih toya,// dening guru piduhe,// Sri Darmaputra ngungun amiyarsa aturing ari,// cipta lamun bebaya,// Sang Nata mangungkung,// Dyan Satriya Dananjaya//, matur manembah ing raka Sri Narpati,// punika tan sakeca.

Arya Sena berkata kepada Kakanda yang seorang Raja,//  bahwa ia akan pergi mencari air suci,// atas petunjuk gurunya,// Kakaknya yang bernama Sri Darmaputra heran mendengar kata adiknya,// karena menurut pemikirannya penuh mara bahaya, Sang Raja menjadi berduka,// adiknya yang bernama Raden Satriya Dananjaya,// berkata sambil meyembah kepada Kanda Raja, // bahwa hal  itu tidak baik.

3.
Inggih sampun paduka lilani,// rayi tuwan kesahe punika,// boten sakeca raose, // Nangkula Sadewaku,// pan umiring aturireki,// watek raka paduka,// Ngastina Sang Prabu,// karya pangendra sangsara, pasthi Druna ginubel pinrih ngapusi,// Pandawa sirnanira.//

Sebaiknya jangan diizinkan,// atas kepergian adik sang raja //  perasaanku mengatakan tidak baik,// Nakula dan Sadewa,//  sangat setuju dengan kata-kata Dananjaya,// Sifat dari kakanda tuanku,// yang tinggal di kerajaan Ngastina,// hanyalah ingin menjerumuskan ke dalam kesengsaraan saja,// tentu Druna suruh agar medustai Arya Sena, // dengan tujuan demi musnahnya Pandawa.

4.
Arya Sena miyarsa nauri,// ingsun masa kenaa den ampah// prapteng tiwas ingsun dhewe,// wong nedya amrih putus,// ing sucine badanireki,// Sena sawusnya mojar,// kalepat sumebrung,// sira Prabu Darmaputra,// myang kang rayi tetiga ngungun tan sipi,// lir tinebak wong tuna.

Ketika Arya Sena mendengar itu lalu menjawab,// aku tidak mungkin bisa ditipu// dan jika sampai tewas, itu karena diriku sendiri, // karena saya ingin mencari kesempurnaan,// demi kesucian badan ku ini,// setelah berkata begitu,// Sena lalu segara pergi,// Sang Prabu Darmaputra, dan ketiga adiknya sangat heran,// bagaikan dipukul oleh orang buta.

5.
Tan winarna kang kari prihatin,// kawuwusa Sena lampahira,// tanpa wadya among dhewe,// mung braja kang tut pungkur,// lampah mbener amurang margi,// prahara munggeng ngarsa gora reh gumuruh,// samya giras wong padesan,// ingkang kambuh kaprunggul ndarodog ajrih // mendhak ndhepes manembah.

Tidak diceritakan keadaan yang ditinggalkan dalam kesedihan,// diceritakanlah perjalanan Sena,// tanpa kawan hanya sendirian,// hanyalah bayangannya sendiri yang mengikutinya//  dari belakang, berjalan lurus menentang jalan,// Bagaikan angin topan yang menghadang di depan terdengar gemuruh riuh itulah dia jika tergesa-gesa berjalan,// orang-orang desa kebingungan,// yang bertemu di tengah jalan gemetar katakutan// duduk tanpa nyali  sambil menyembah.

6.
Ana atur segah tan tinolih,// langkung adreng prapteng Kurusetra,// marga geng kambah lampahe,// glising lampahira sru,// gapura geng munggul kaeksi,// pucak mutyara muncar,// saking doh ngenguwung,// lir kumembaring baskara,// kuneng wau kang lagya lampah neng margi,// wuwusen ing Ngastina.

Sekali berkata sanggup tak mungkin diingkari,// sangat kuat tekatnya untuk menuju hutan Kurusetra,// jalan besar yang dilaluinya,// dilalui denga sangat cepat jalanya,//  pintu gerbang tinggi besar tampak dari kejauhan,// puncaknya seperti mutiara berbinar-binar,// dari jauh seperti pelangi,// bagaikan ada matahari kembar,// seperti itulah  kisah perjalanan nya, // Menginjak kisah keadaa kerajaan Astina Pura.
Di Negeri Ngastina

7.
Prabu Suyudana animbali,// Resi Druna wus prapteng jro pura,// nateng Mandraka sarenge,// Dipati Karna tumut,// myang Santana andeling westi,// pan sami tinimbalan,// marang jro kadhatun,// Dipati ing Sundusena,// Jayajatra miwah sang patih Sangkuni,// Bisma myang Dursasana.

Prabu Suyudana memanggil,// Resi Druna sudah tiba di dalam istana,// bersama Raja Mandaraka,// yang bernama Adipati Karna pun ikut juga dan ikut dipanggil juga//  para  pembesar kerajaan //  semua dipanggil, masuk keistana,// Adipati Sindusena, Jayajatra, Sang Patih Sangkuni, Bisma dan Dursasana.

8.
Raden Suwirya Kurawa sekti,// miwah Rahaden Jayasusena,// Raden Rikadurjayane,// prapteng ngarsa sang prabu,// kang pinusthi mrih jayeng jurit,// sor sirnaning Pandhawa,// ingkang dadya wuwus,// ajwa kongsi Bratayuda,// yen kenaa ingapus kramaning aris,// sirnaning kang Pandhawa.

Raden Suwirya Kurawa yang sakti,// dan juga Raden Jayasusena // Raden Rikadurjaya,// datang juga dihadapan Raja,// yang disembah agar selalu menang dalam perang,// mengalahkan para Pandawa,// yang menjadi bahan pembicaraan,// janganlah sampai terjadi perang Baratayuda,// bila dapat diusahakan ditipu secara halus,// untuk kemusnahan sang Pandawa.

9.
Golong mangkana aturnya sami,// Raden Sumarma Suranggakara,// anut rempeg samya ture,// wau sira sang prabu,// Suyudana menggah ing galih,// datan pati ngarsakna,// ing cidranireki,// kagagas kadang nak sanak,// lagya eca gunem Wrekudara prapti,// dumorojog munggeng pura.//

Mereka semua sepakat,// Raden Sumarma Suranggakara,// menyetujui semua renana itu,// sehingga Sang Prabu, Suyudana menjadi senang hatinya,// untuk hal itu, bukan dengan cara membunuh,//  tapi dengan siasat curang // ide dari  saudara dekatnya,//  ketika sedang asyik-asyiknya bercakap-cakap;; Wrekudara datang,// dengan  terburu-buru masuk ke istana.


(BERSAMBUNG.....)


Sumber : Serat Dewa Ruci Kidung
Penerbit : TB. Pelajar jl. Diponegoro.20 – Surakarta -  Solo
Tahun : 1962



PANEMBRAMA  MULYA LARAS : 

Potensi Kelurahan Giwangan

Kali ini Dalam Video ini menampilkan Spontanitas-2 kolaborasi antara : Paguyuban Seni sekar Macapat Mulya Laras Malangan (Berpakaina Surjan Hijau) dan Paguyupan Seni Karawitan/ Cokekan Giwangkara Kelurahan Giwangan (memukul Gamelan dan berpakaian Surjan/Jawa). Semua Tampil dalam Agenda : Lomba Kelurahan tingkat Provinsi, pada hari Rabu tanggal 08 Mei 2018 M. Dua (2) group kesenian ini membawakan PANEMBRAMA : Potensi Kelurahan Giwangan, Anggitanipun Bapak SISWATA Giwangan (Dwija Macapat).
BAGAIMANA ...??? BEGITU ADEM, TERASA TENTRAM, DAMAI KAN...??!! ITULAH BUDAYA ADILUHUNG KITA, BUDAYA JAWA BUDAYA ASLI BUMI NUSANTARA.
SECUIL FAKTA INI menandakan seni juga dapat menyentuh semua lapisan khalayak masyarakat tanpa pandang status, pangkat, maupun golongan. Terbukti pula di sini SENI BUDAYA TRADISI mampu membaur merangkul SEMUA unsur apapun. Budaya dan Kesenian kita mampu menjadi perekat hati masyarakat. Mari kita tengok ke belakang, bagaimana para wali (Walisanga) mampu mengislamkan tanah jawa maupun Nusantara dengan sentuhan seni dan budaya. Seni identik dengan estetika dan keindahan, selaras dengan Kebudayaan Jawa kita ini.


KOLABORASI SENI TRADISI 


Dalam Video singkat ini, menampilkan Spontanitas kolaborasi antara tiga group kesenian, yakni : Paguyuban Seni sekar Macapat Mulya Laras Malangan (Berpakaina Surjan Hijau) tampil Bersama Group Seni Sholawat Hadroh Rebana "Qolbun Salim" Malangan (Seragam Batik Biru) dan Paguyupan Seni Karawitan/ Cokekan Giwangkara Kelurahan Giwangan (memukul Gamelan dan berpakaian Surjan/Jawa). Semua Tampil dalam Agenda : Lomba Kelurahan tingkat Provinsi, pada hari Rabu tanggal 08 Mei 2018 M.  Kali ini 3 group kesenian ini membawakan lagon "Praon" atau lagu yang lebih dikenal dengan judul "Prahu Layar"  versi campursari dan sholawat religi. Hihihi....

Tampak semua cukup bergembira, baik para pelaku seni dan penikmatnya. sekelumit pengalaman dan fakta ini menandakan seni dapat menyentuh semua lapisan khalayak masyarakat tanpa pandang status, pangkat, maupun golongan. Terbukti pula di sini Agama Islam kita sangat Luwes (Rohmatan Lil 'alamiin), mampu membaur merangkul dengan unsur apapun selama tidak ada nuktah syirik/ penyekutuan terhadap Alloh SWT.  Agama islam pun mampu menjadi perekat  hati masyarakat. Mari kita tengok ke belakang, bagaimana para wali (Walisanga) mampu mengislamkan tanah jawa maupun Nusantara dengan sentuhan seni dan budaya. Seni identik dengan estetika dan keindahan, selaras dengan kalam hadits Nabi : 

                                      INNALLOOHA JAMIILUN YUHIBBUL JAMAALA.

Sesungguhnya Alloh SWT Dzat yang Maha Indah, Dan Ia (Alloh SWT) sangat menyukai keindahan

.
Begitulah, salah satu prinsip agama Islam kita. Tentu dengan pegangan hadits ini kita berharap para pemeluk Agama Islam (muslim) menjadi  agen - agen dan sosok duta yang turut berkepribadian Rohmatan Lil 'Alamiin pula, menjunjung tinggi etika kesopanan, berakhlak  mulia, berbudi luhur, penuh toleransi, ramah, cinta damai dann tebar kasih sayang kepada semua makhluk-Nya. InsyaAlloh Nusantara Jaya, NKRI benar - benar  Merdeka, Indonesia Aman Sejahtera Sentausa, dan Budhaya Nusantara khususnya Jawa akan senantiasa  kondhang kaloka kumandang mengudara seantero Jagad  Mayapada. Aamiin Yaa Mujiibassaa-iliin.

Yukkk... mari kita telisik videonya.... Hehehe

Sabtu, 03 Februari 2018

SINAHU KITAB AL-QURAN

MACAPAT SURAOSIPUN SURAT AL-BAQOROH
(AYAT 01 - 17)

Dening : Ingsun Sholihin


MIJIL (surasane Surat Al Baqoroh 1 - 10)

Wus kacetha ing Al-Qur’an yekti
Surat Al-Baqoroh
Ayat siji lan loro jarwane
ALIF LAM MIM pangandikan Gusti
Tan ana kang ngerti
Mung Alloh satuhu

Kitab iki Al-Qur’an kang nami
Saking Gusti Alloh
Kang nora ana keraguane
Kang dadi pituduh wong muttaqin
Tegese muttaqin
Wong kang taqwa tuhu

Titikane “Muttaqin” puniki
Mungguh Kitabulloh
Wong kang iman (percaya) ing barang Ghoibe
Uga jumenengke sholat wajib
Sedekah tan lali
Kanggo tanda syukur

Lajengipun tandane Muttaqin
Dimen sami ngertos
Iman marang Al-Quran (kitab) Nabine (: Muhammad)
Iman marang kitab kang kawuri
Uga ngeyakini
Mring (dina) akhirat tuhu

Mangkana wong kang mulya sayekti (muttaqin yekti)
Lahir klawan batos
Tansah antuk pituduh (hidayah) Gustine
Tansah tumindak prakara becik  
Ingkang den arani  
Wong begja saestu  

Dene ayat nenem nJarwani
Wong “Kafir” sayektos
Temen wong kang kafir padha wahe
Den tuturi pora den tuturi
Patrape mung siji
Bakal mlengos (ingkar) tuhu

Gusti Alloh yekti tansah ngunci
Mring wong Kafir yektos
Ngunci Ati, Kuping, Peningale
Datan bisa nampi “Nur Ilahi”
Mung bakal anampi
Siksa perih iku (estu)

Ayat wolu mbabar wong “Munafiq”
Lelaku kang awon
Seperangan manungsa ngucapke
Kita iman Gusti (lan) Ri Akhir
Kamangka ing batin
Nora iman tuhu

Tumindakke wong Munafiq kuwi
Nyidra dhateng (Gusti) Alloh
Uga nyidra mring wong wong mukmine
Sejatine wong Munafiq rugi
Nyidra ing pribadi (marang dhiri)
Tan keraos estu

Ing sajroning ati wong Munafik
Ana lara batos
Gusti Alloh nambahi sakite (larane)
Bakal nampa “adzab”  (siksa)  ingkang perih
Amarga ngapusi
Kapitunan getun


MASKUMAMBANG (surasane Surat Al Baqoroh 11 – 16)

Nalikane wong Munafik dituturi :
“Aja Gawe Rusak ...! “
Si Munafik gage mangsuli :
“Kita kuwi nora ngrusak !”  (Gawe Tama)

Eling –eling  wong kang Munafik yekti
Ingkang gawe bubrah (rusak)
Ana ngalam ndonya iki
Nanging Munafik tan sadar

Tatkalane wong Munafik didhawuhi
”Sira percayaha ... ! (imanana )
Kaya dene wong wong Mukmin”
Wong Munafik malah (gage) njawab ...

“Apa kita kudu percaya (ngimani) sayekti,
Kaya wong kang edan ?!”  (kurang akal)
Kang edan kang tan ngimani
Nanging Munafik tan Pana (awas)

Kalawanci Munafik ketemu Mukmin
Wong Munafik kandha :
“Kita Uwis iman Yekti !”
Iku Hamung Lamis nyata

Rikalane wong Munafik sowan (kumpul) pemimpin. (pemimpin = syaithoni)
Wong Munafik Blaka :
“Kita bareng tan Ngimani
Kita amung gegojegan” (geguyonan)

Gusti Alloh mBales gojegke Munafik
Uga tan angrumat 
Jroning laku kang mbingungi
Ing laku sengsara sesat

Wong Munafik sasat tuku “Sasar” yekti
“Pituduh” Bayarnya (ijolnya)
Doltinuku kang tan Bathi
Tundhone tan antuk warah

(Bersambung,...)